Van losse projecten naar integraal klimaatbeleid

Klimaatbeleid gaat allang niet meer alleen over verduurzaming. Het raakt steeds vaker onderwerpen als waterbeheer, natuur, gezondheid, wonen en leefbaarheid. Juist daarom kiest gemeente Bergen voor een integrale aanpak.

“Ik ben blij dat we het in Bergen op deze manier hebben georganiseerd”, vertelt Gonda Grutters, programmamanager klimaat en energie. “Waar verduurzaming vroeger vaak een afzonderlijk onderwerp was, werken we nu binnen één programma Klimaat. Daarin komen thema’s als waterbeheer, natuur en landschap, verduurzaming en de fysieke leefomgeving samen.”

Die aanpak zorgt niet alleen voor meer slagkracht, maar versterkt ook de samenwerking tussen verschillende beleidsvelden. Ook de verbinding met zorg en welzijn wordt steeds vanzelfsprekender.

Een mooi voorbeeld is een project dat begon met de vervanging van een verouderde speeltuin. Door goed te kijken naar de behoeften in de wijk groeide het uit tot een ontmoetingsplek voor jong en oud. Het terrein werd klimaatbestendig ingericht, voorzien van waterberging en kreeg extra aandacht voor gezondheid en beweging. Voor dit project ontving de gemeente bovendien ondersteuning van ZonMw.

“Dit laat zien dat klimaatbeleid niet alleen draait om CO₂-reductie of technische maatregelen”, zegt Grutters. “Het gaat ook over leefbaarheid, gezondheid, ontmoeting en een prettige leefomgeving.”

En de ambities reiken verder. Samen met woningcorporatie Destion werkt de gemeente momenteel aan het afkoppelen van ongeveer 900 woningen van het hemelwatersysteem. Daarbij wordt regenwater gescheiden van het riool en rechtstreeks afgevoerd naar de bodem of een waterberging.

Ook daarbij wordt gezocht naar slimme verbindingen tussen klimaatadaptatie, verbetering van de leefomgeving en maatschappelijke meerwaarde.

Juist binnen deze projecten ontdekte Bergen hoe belangrijk het is om inwoners vroegtijdig te betrekken. Niet alleen neemt daardoor het draagvlak toe, ook worden plannen vaak beter.

Zo startte Bergen enkele jaren geleden het programma Verduursamen2030. Met ondersteuning van het Energiehuis (gehuisvest in een voormalige winkel in het centrum van Bergen) wist de gemeente een groot deel van de inwoners te bereiken met ondersteuning voor doe-het-zelfsubsidies, advies over kleine energiebesparende maatregelen en collectieve inkoopacties.

Uit recent onderzoek van bureau Opiniepijlers blijkt dat veel inwoners de weg naar de gemeentelijke ondersteuning voor verduurzaming weten te vinden. Daarbij valt op dat veel mensen aangeven behoefte te hebben aan een persoonlijk gesprek met een energiecoach of adviseur.

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat communiceren een kwestie van lange adem is. Lang niet altijd komt informatie op de goede plek terecht, of juist op het verkeerde moment. Sommige inwoners hebben nog nooit van het aanbod gehoord, terwijl anderen juist op het moment dat zij over verduurzaming nadenken, actief op zoek gaan naar informatie.

“Dat bevestigt voor ons dat je zichtbaar en benaderbaar moet blijven”, aldus Grutters. “Een belangrijke les is bovendien dat je ook letterlijk de straat op moet gaan. Door langs deuren te gaan bereik je mensen die je via reguliere communicatie vaak mist. Die persoonlijke aanpak werkt. Sterker nog: we zouden die manier van werken het liefst in alle kernen van de gemeente toepassen.”

Voor Bergen is de conclusie helder: klimaatbeleid biedt kansen om veel meer opgaven met elkaar te verbinden.

“Als je klimaatadaptatie, gezondheid, leefbaarheid en participatie samenbrengt, ontstaan betere plannen én meer betrokkenheid van inwoners. Dat is de kracht van integraal werken. We zien iedere dag opnieuw hoeveel dat oplevert voor onze gemeenschap.”

Wilt u weten hoe uw inwoners over verduurzaming denken?
Neem dan gerust contact met ons op.