Soest in gesprek: straatgesprekken bieden ambtenaren en wethouder écht waardevolle inzichten van inwoners.
In de gemeente Soest ging wethouder Aukje Treep samen met ambtenaren en ons team van interviewers de straat op voor het onderzoek over de energietransitie. Daarbij ging het vooral over de dilemma’s die inwoners ervaren rondom duurzaamheid en de zichtbaarheid van de gemeente bij dit onderwerp.
De wethouder en ambtenaren hebben de straatgesprekken als zeer zinvol ervaren. In de gesprekken hoorden ze precies die argumenten die belangrijk zijn voor het gemeentelijke beleid. Deze argumenten rubriceren wij, waarna ze in ons eindrapport terecht komen en vervolgens op de ambtelijke en bestuurlijke bureaus. Dat is bottom up werken in de praktijk en daarbij ook in gesprek komen met de moeilijk bereikbare inwoners.
Binnenkort gaan ook de ambtenaren en collegeleden van de gemeente West Maas en Waal de straat op samen met ons. Dit keer met als onderwerp het nieuwe participatiebeleid. Vooraf bereiden we dit samen voor tijdens een workshop en gaan we dieper in op wat de impact is van de resultaten op hun dagelijkse werkzaamheden.
Goed nieuws uit Zevenaar.
Deze gemeente heeft een keuze gemaakt voor een alternatieve warmtebron in plaats van gas, mede op basis van ons onderzoek meer dan 900 inwoners van Zevenaar. Met dieptegesprekken bij onze discussiebus (400 inwoners) en online reacties (500 inwoners) werden argumenten in beeld gebracht om een afgewogen keus te kunnen maken tussen een warmtenet en een systeem met warmtepompen voor de kern van Zevenaar (6.500 woningen). Op basis van onder andere door ons verzamelde argumenten is gekozen voor een warmtenet dat wordt gevoed met restwarmte van de AVR-vuilverbrander in Duiven.
“Het onderzoek van Opiniepijlers heeft ons zeker geholpen bij een vervolgstap”, zegt verantwoordelijk ambtenaar Erik Roumen. “We hebben inzicht gekregen in wat er bij de inwoners leeft, welke zorgen er zijn maar ook welke kansen er worden gezien.”
In het voorstel aan de gemeenteraad valt te lezen dat de individuele gesprekken bij de bus positief hebben bijgedragen aan de publieke opinie. “De passende benadering van de doelgroep werd door onze inwoners zeer gewaardeerd en ook de open en transparante wijze waarop ze benaderd werden.”
Net nu de temperatuur richting het vriespunt gaat, zijn we een draagvlakpeiling gestart naar de mogelijkheden om Zevenaar-Stad in de toekomst op een duurzame wijze te verwarmen. En die loopt als een trein. Na 3 dagen hebben we bij onze Discussiebus al meer dan 100 woningeigenaren en eigenaren, beheerders of verhuurders van commercieel en maatschappelijk vastgoed gesproken. Wie niet in de gelegenheid is om de bus te bezoeken kan ook online een enquête invullen, wat in korte tijd al meer dan 200 keer is gebeurd (!!). Dit toont weer eens aan dat mensen graag op tijd betrokken willen worden bij concrete en praktische onderwerpen die hen raken.
De discussie over een lokaal beleidsproces rond de Regionale Energie Strategie Regio Arnhem-Nijmegen spitst zich in de gemeente Rheden toe op vooral windmolens en de aangewezen zoekgebieden. De discussie heeft onder meer bij inwoners rond deze zoekgebieden geleid tot sentimenten en felle reacties, vooral voortkomend uit nimby-gedrag. Door met inwoners in en rond de zoekgebieden in gesprek te gaan, wil de gemeente helderheid krijgen over het draagvlak voor het concept-beleid en eventuele aanpassingen.
Werkwijze: inwoners in de zoekgebieden melden zich aan voor een gesprek. Ook voorstanders melden zich.
Uitkomsten: Inwoners willen meer aandacht voor de hele energietransitie, niet alleen voor zon en wind. Er is duidelijk behoefte aan een integrale aanpak. Meer ruimte voor het onderzoeken van alternatieven.
Bijzonderheden: op basis van dit rapport heeft de gemeenteraad besloten een burgerberaad energie te organiseren.
Opstellen energievisie richting 2040, als de gemeente energieneutraal wil zijn. Welke prioriteiten geven inwoners aan verduurzaming, hoe denken ze over mobiliteit, OV, congestie, grote opwek. Wat hebben inwoners nodig van de gemeente?
Werkwijze: in zes dagen in de vier dorpen met honderden inwoners gesproken op straat.
Online reacties op subsidiekansen beperkt, werkt aanbellen en uitleg in een 1-op-1 gesprek beter?
Werkwijze: aanbellen bij tientallen wijkbewoners, toelichting op de regeling en een afspraak maken voor de adviseur van de gemeente.
Uitkomst: met zestig procent van de bezochte wijkbewoners een afspraak gemaakt voor een adviesgesprek, de rest had al diverse maatregelen genomen of was net verhuisd, energietransitie leeft in de wijk, online is een drempel, aanbellen en in gesprek gaan wordt gewaardeerd door wijkbewoners.
Hoe maak je van de grote opgave CO2-neutraal worden iets waar inwoners zich écht bij betrokken voelen? In de gemeente Zevenaar deden we dat samen met Spectrum (opent in nieuw tabblad) door het gesprek op te zoeken. Niet alleen in een zaaltje in een dorpshuis, maar juist op straat. In alle wijken en dorpen.
Met de gespreksbus toerden we langs álle kernen. Meer dan 1000 inwoners vertelden wat zij belangrijk vinden voor een duurzame toekomst. Na het ophalen van al deze verhalen maakten we de vertaalslag naar dorpsagenda’s. Per dorp en wijk benoemden we de belangrijkste thema’s en in verdiepende bijeenkomsten werkten we deze thema’s verder uit tot concrete acties. Zo zijn er dorpsagenda’s ontstaan die fungeren als routekaart voor de komende jaren, waarmee dorp, wijk en gemeente samen gericht aan de slag kunnen.
Duurzaamheid vraagt niet alleen om een dialoog met inwoners, maar óók om goede gesprekken binnen de gemeentelijke organisatie zelf. Inwoners denken integraal – voor hen kan verduurzamen net zo belangrijk zijn als een parkeerprobleem. Als gemeente helpt het om breed te luisteren, zichtbaar te zijn in de wijken én intern beter samen te werken. En dat begint simpelweg met: het échte gesprek voeren.
Ook wethouder Bert Kagei is blij met deze werkwijze.
“Met de werkwijze van Opiniepijlers bereik je een breder deel van de bevolking. Er is direct contact, mensen kunnen meedenken. Ze zijn daar goed in.”
De gemeente Gennep wil inwoners meer betrekken bij het gemeentelijke energiebeleid. Bewustwording speelt daarbij een belangrijke rol. Wat weten inwoners eigenlijk van het beleid?
De vraag naar informatie was groot en ook werd duidelijk dat er – net als in veel gemeenten – allerlei aannames leven rond dit onderwerp. Een eyeopener was in ieder geval dat inwoners er vanuit gaan dat de gemeente Gennep van het gas af kan als alle daken van woningen worden volgelegd met zonnepanelen. De gemeente heeft berekend dat dat precies 18 procent is en dat er dus meer zal moeten gebeuren. Daarnaast hebben twaalf inwoners zich opgegeven voor een cursus energiecoach.
In de Doesburgse wijk De Ooi heeft Opiniepijlers met 300 wijkbewoners en organisaties gesproken over een duurzame en leefbare wijk.
De resultaten van alle gesprekken hebben voor de gemeente Doesburg een duidelijke routekaart opgeleverd, zegt procesregisseur Rob Groen.
“De energietransitie gaat iedereen aan en heeft grote impact op onze manier van leven en onze leefomgeving. Om te komen tot een uitvoeringsplan voor de wijk De Ooi dat aansluit op de belangen en behoeftes van onze inwoners wilden we eerst het gesprek aangaan met de wijkbewoners en luisteren naar hun ideeën en opvattingen. Bureau Opiniepijlers heeft daar perfect bij geholpen.”
“Opiniepijlers gaat persoonlijk het gesprek aan met inwoners. Daar zijn zij goed in.”
De Energietransitie is in volle gang. Zo wil de Gemeente Bergen in Limburg in
2030 geheel energieonafhankelijk zijn. Het programma VerduurSAMEN2030 werd
opgesteld en een energiehuis is geopend. Daar kunnen inwoners met al hun vragen over verduurzaming terecht.
Voor de transitievisie warmte deed de gemeente onder haar inwoners onderzoek naar het draagvlak voor de energietransitie. De vraag was of uitkomsten uit bijeenkomsten en digitale enquêtes representatief waren voor alle inwoners. Opiniepijlers werd benaderd om uitkomst te bieden. “De interviewtechniek van Opiniepijlers spreekt ons erg aan. Enquêtevragen opstellen en bijeenkomsten organiseren kunnen veel bureaus. Opiniepijlers gaat persoonlijk het gesprek aan met inwoners. Daar zijn zij goed in,” zegt Will Bemelmans, programmaleider energietransitie bij de gemeente Bergen. “Een belangrijke tweede kwaliteit is dat Opiniepijlers naast het ophalen van informatie ook naar het vervolg kijkt. Opiniepijlers vraagt respondenten of er bereidwilligheid is te participeren in de uitvoering van het verduurzamen van de gemeente. Dat heeft ons 12 vrijwillige energiecoaches opgeleverd. In het energiehuis bieden we het totale verduurzamingspakket, de energiecoaches leveren maatwerk.”
Reinder Boeve van Opiniepijlers legt de methode uit: “We geloven in het betrekken van inwoners en andere belanghebbenden. We hebben in alle kernen van de gemeente Bergen met onze discussiebus gestaan om met inwoners op straat in gesprek te gaan. Hiermee hebben we de zwijgende meerderheid kunnen bereiken. Uit de honderden gesprekken die zijn gevoerd werd duidelijk dat het veel respondenten ontbreekt aan kennis. Ze weten niet waar te beginnen en stellen verduurzaming daarom uit. Daarop wilden we weten wat hen zou bewegen wél aan de energietransitie deel te nemen. Die bereidheid is er als inwoners met mensen die ze kennen en vertrouwen aan de slag kunnen. Om die reden is een cursus voor energiecoaches opgezet. Lokale vrijwilligers die zich tijdens onze gesprekken hebben opgegeven en bij inwoners thuis uitleggen wat ze kunnen doen om hun energierekening te verlagen.”
Wil jij met jouw gemeente en/of organisatie letterlijk in gesprek gaan met jouw doelgroep? Lees hier meer over de werkwijze van of neem contact op met Opiniepijlers.